Indians Migrate to Israel : 5,000 भारतीय कायमचे होणार इस्रायलचे रहिवासी; पण का? काय आहे इस्रायलचे ‘ऑपरेशन विंग्स ऑफ डॉन’?
Bnei Menashe Jews Immigration India : भारत आणि इस्रायलमध्ये सध्या एका विशेष मोहिमेची जोरदार चर्चा सुरू आहे. इस्रायल सरकार मणिपूरमधील सुमारे 5,000 लोकांना हवाई मार्गाने आपल्या देशात नेऊन स्थायिक करत आहे. ‘ऑपरेशन विंग्स ऑफ डॉन’ (Operation Wings of Dawn) असे नाव दिलेल्या या मोहिमेअंतर्गत, नुकतीच 250 लोकांची पहिली तुकडी दिल्लीमार्गे तेल अवीव येथे सुखरूप पोहोचली आहे. पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू सरकारने गेल्या वर्षी या समुदायातील 4,600 लोकांच्या इमिग्रेशनसाठी विशेष निधीची घोषणा केली होती. दरवर्षी 1,200 लोकांना नेण्याचे उद्दिष्ट असून, आतापर्यंत मागील 2 दशकात सुमारे 5,000 लोक आधीच इस्रायलमध्ये स्थायिक झाले आहेत.
कोण आहे हा ‘बनेई मेनाशे’ समुदाय?
हा समुदाय स्वतःला बायबलमधील प्राचीन इस्रायलच्या हरवलेल्या 12 जमातींपैकी एक मानतो. ऐतिहासिक संदर्भांनुसार, इ.स.पूर्व 722 मध्ये अस्सीरियन शासकांनी त्यांना हद्दपार केले होते. त्यानंतर हा समुदाय अफगाणिस्तान, तिबेट आणि चीनमार्गे भारतात पोहोचला आणि मणिपूर तसेच मिझोराममध्ये स्थायिक झाला. हे लोक मणिपूरच्या कुकी जमातीचा एक भाग असले तरी, ते ख्रिश्चन धर्माऐवजी ज्यू (यहुदी) धर्म आणि त्यांच्या प्राचीन परंपरांचे पालन करतात. भारतात सुरक्षित वातावरण असूनही, धार्मिक विधींसाठी आवश्यक संसाधने आणि समूह मिळणे कठीण झाल्याने ते इस्रायलकडे वळले आहेत.
?? Israel is Importing People from India to Raise Their Numbers Real reason, they need cheap labor and want to use these people. A plane with 240 new immigrants from the Menashe tribe landed tonight at Ben Gurion Airport. In November 2025, Israel's government approved a plan… pic.twitter.com/Co5GUx7E5J — Ryan Rozbiani (@RyanRozbiani) April 24, 2026
सामरिक आणि आर्थिक कारणे
इस्रायल या समुदायाला आपल्या देशात का वसवतोय, यामागे केवळ धार्मिकच नाही तर सामरिक आणि आर्थिक कारणेही आहेत. सध्या गाझा आणि इराणसोबत सुरू असलेल्या युद्धामुळे इस्रायलमध्ये कामगारांची प्रचंड कमतरता निर्माण झाली आहे. थायलंड आणि नेपाळमधील कामगार मायदेशी परतल्यामुळे ही पोकळी भरून काढण्यासाठी इस्रायलला हक्काच्या मनुष्यबळाची गरज आहे. या समुदायातील लोक कष्टाळू असून, त्यांना उत्तर आणि गॅलिली या सीमावर्ती भागात वसवून लोकसंख्येचे संतुलन राखण्याचा इस्रायलचा प्रयत्न आहे. विशेष म्हणजे, 2023 च्या हमास युद्धात या समुदायातील 200 हून अधिक तरुणांनी इस्रायली सैन्यात सामील होऊन लढा दिला होता.
स्थलांतराची तयारी आणि आव्हाने
मणिपूरमधून इस्रायलला जाण्यासाठी अनेक लोक गेल्या काही वर्षांपासून हिब्रू भाषा शिकत आहेत. भारतात त्यांना धार्मिक विधींसाठी किमान 10 लोकांचा गट तयार करणे कठीण जात होते, जे ज्यू धर्माच्या काही परंपरांसाठी अनिवार्य असते. इस्रायलला पोहोचल्यानंतर या लोकांना अधिकृत नागरिकत्व मिळवण्यासाठी औपचारिकपणे ज्यू धर्म स्वीकारावा लागतो. इस्रायलचे मंत्री ओफिर सोफर यांच्या मते, या समुदायाला इस्रायलमध्ये स्थायिक करणे हा त्यांच्या मूळ मुळांशी जोडण्याचा एक भावनिक आणि ऐतिहासिक प्रयत्न आहे.
मणिपूरच्या डोंगराळ भागातून नवा प्रवास
मणिपूरच्या दुर्गम भागात राहणारा हा समुदाय आता जागतिक राजकारणाच्या केंद्रस्थानी आला आहे. हिंसक संघर्ष आणि धार्मिक सुविधांचा अभाव यामुळे हतबल झालेले हे लोक एका नव्या भविष्याच्या आशेने इस्रायलला जात आहेत. या मोहिमेमुळे इस्रायलला निष्ठावान नागरिक मिळत आहेत, तर दुसरीकडे मणिपूरमधील ज्यू समुदायाला आपल्या मूळ भूमीत परतण्याची संधी मिळत आहे. या ‘स्पेशल ऑपरेशन’मुळे भारत आणि इस्रायलमधील संबंधांचा एक वेगळा पैलू जगासमोर आला आहे.
हेही वाचा – Iran US Talk: अमेरिका-इराणमध्ये दुसऱ्यांदा होणार चर्चा, समोरासमोर नाही तर ‘या’ माध्यमातून साधणार संवाद
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.