Cyber fraud Golden Hour: सायबर फसवणूक झाल्यास पहिल्या एका तासात काय करावे? ‘1930’ हेल्पलाइनबाबत मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांचे महत्त्वाचे आवाहन

Cyber Fraud Golden Hour 1930 Helpline: राज्यात वाढत्या सायबर गुन्ह्यांच्या आणि 'डिजिटल अरेस्ट'सारख्या प्रकारांच्या पार्श्वभूमीवर महाराष्ट्राचे मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांनी नागरिकांना अत्यंत सतर्क राहण्याचा इशारा दिला आहे. कोणत्याही अनोळखी अथवा धमकीवजा कॉल्सला न घाबरता, सायबर फसवणूक झाल्यास नागरिकांनी क्षणाचाही विलंब न लावता तात्काळ '1930' या राष्ट्रीय सायबर हेल्पलाइन क्रमांकावर संपर्क साधण्याचे आवाहन मुख्यमंत्र्यांनी केले आहे. मुंबईतील सह्याद्री गेस्ट हाऊसवर महाराष्ट्र सायबरतर्फे आयोजित विशेष कार्यक्रमात ते बोलत होते.

'गोल्डन अवर'मध्ये तात्काळ तक्रार नोंदवा; अशी काम करते '1930' हेल्पलाइन प्रणाली
सायबर गुन्ह्यांमध्ये फसवणुकीनंतरचा पहिला 1 तास (Golden Hour) अत्यंत महत्त्वाचा मानला जातो. या वेळेत '1930' वर कॉल केल्यास किंवा National Cyber Crime Reporting Portal वर नोंदणी केल्यास सायबर पोलीस तात्काळ संबंधित बँकांशी व डिजिटल वॉलेटशी संपर्क साधतात. ज्या खात्यात पैसे ट्रान्सफर झाले आहेत, ती रक्कम त्वरित फ्रीज (Freeze) केली जाते, ज्यामुळे चोरट्यांना पैसे काढता येत नाहीत आणि ते पैसे पीडित व्यक्तीला परत मिळण्याचा मार्ग मोकळा होतो.

पोलीस, CBI आणि न्यायाधीशांच्या नावाने तोतयागिरी करून 'डिजिटल अरेस्ट'ची भीती
सध्या सायबर गुन्हेगार स्वतःला सीबीआय (CBI), ईडी (ED), पोलीस अधिकारी किंवा न्यायालयाचे न्यायाधीश भासवून सर्वसामान्यांना लुटत आहेत. अमली पदार्थांचे बेकायदेशीर पार्सल किंवा मनी लाँड्रिंगमध्ये नाव आल्याची खोटी भीती दाखवून नागरिकांना व्हिडिओ कॉलवर तासंतास डांबून ठेवले जाते आणि पैसे उकळले जातात. याशिवाय, AI तंत्रज्ञानाचा वापर करून व्हॉईस क्लोनिंग, डीपफेक आणि बनावट व्हिडिओद्वारे नवनवीन आव्हाने निर्माण केली जात असल्याचे मुख्यमंत्र्यांनी नमूद केले.

हेही वाचा – Maratha & OBC Protest Update: जरांगे आणि हाकेंच्या मुंबई आंदोलनांपूर्वी सरकारची मोठी कारवाई; आझाद मैदानाबाहेर 'या' गोष्टींवर पूर्ण बंदी

आगामी सण-उत्सवांच्या काळात बनावट लिंक्स आणि लॉटरीच्या ऑफर्सपासून राहा सावध
सण-उत्सवांच्या काळात ऑनलाईन खरेदी वाढते, याचाच गैरफायदा घेऊन सायबर चोरटे व्हॉट्सॲपवर किंवा मेसेजद्वारे मोठ्या सवलती आणि लॉटरीच्या खोट्या लिंक्स पाठवतात. कोणत्याही संशयास्पद किंवा अनोळखी लिंकवर क्लिक करू नका, तसेच स्वतःचे बँक डिटेल्स, OTP किंवा PIN कोणाशीही शेअर करू नका, असा स्पष्ट इशारा मुख्यमंत्र्यांनी दिला आहे.

डिजिटल युगात सतर्कता हीच सुरक्षेची मुख्य गुरुकिल्ली
केंद्र सरकारच्या राष्ट्रीय सायबर सुरक्षा यंत्रणेच्या (I4C) आणि महाराष्ट्र पोलिसांच्या समन्वयामुळे आतापर्यंत हजारो कोटी रुपयांची आर्थिक फसवणूक टळली आहे. सायबर आव्हानांना तोंड देण्यासाठी महाराष्ट्र सायबरचे काम कौतुकास्पद असल्याचे सांगत, मुख्यमंत्र्यांनी डिजिटल युगात नागरिकांनी स्वतः जागरूक राहणे हेच सुरक्षेचे सर्वात मोठे माध्यम असल्याचे अधोरेखित केले.

हेही वाचा – Kurla Food Poisoning : कुर्ल्यात मोमोज खाल्ल्याने अनेकांना उलटी, जुलाब, ताप अन् पोटदुखीचा त्रास; 16 जणांच्या प्रकृतीबाबत महत्त्वाची अपडेट समोर