Sunthwada Significance on Janmashtami: गोकुळाष्टमीला रात्री 12 वाजता प्रसाद म्हणून सुंठवडा का देतात? ही केवळ धार्मिक प्रथा नव्हे, तर..
Sunthwada Significance on Janmashtami: सनातन धर्मात मध्यरात्री 12 वाजता बाळकृष्णाचा जन्मकाळ साजरा केला जातो. शंखाचा गजर, आरती आणि पाळणा गाऊन झाल्यावर भाविकांना इतर कोणत्याही मिठाया देण्याऐवजी सर्वप्रथम सुंठवडा दिला जातो. पौराणिक परंपरेनुसार, बाळंतपणानंतर मातेला येणारा प्रचंड अशक्तपणा भरून काढण्यासाठी सुंठ, खारीक, खोबरे आणि डिंकयुक्त आहार दिला जातो. माता देवकीने श्रीकृष्णाला जन्म दिल्यानंतर तिला हा पहिला पौष्टिक आहार मिळाल्याची आख्यायिका आहे. याचीच आठवण म्हणून आणि त्याच कृतज्ञतेच्या भावनेतून भाविकांसाठी सुंठवडा हा पूजेचा मुख्य प्रसाद बनला.
उपवास सोडताना पचनक्रिया संतुलित राखण्याचे शास्त्र
कृष्णजन्माष्टमीच्या दिवशी बहुतांश भाविक दिवसभर निर्जळी किंवा कडक उपवास धरतात. दिवसभर पोट रिकामे राहिल्याने शरीरातील पचनशक्ती मंदावलेली असते. अशा वेळी उपवास सोडताना एकदम जड किंवा गोड पदार्थ खाल्ल्यास अपचन, ॲसिडिटी आणि पोट फुगण्याचा त्रास होऊ शकतो. सुंठवड्यातील घटक पोटातील वायू दूर करून पचनक्रियेला गती देतात:
सुंठ व धने: पोटातील गॅस कमी करून पचन सुधारतात.
खडीसाखर व सुका मेवा: मंदावलेल्या शरीराला वेगाने नवी ऊर्जा देतात.
श्रावण-भाद्रपदातील ऋतूमानानुसार उत्तम कफ अन् वातनाशक
गोकुळाष्टमीचा सण हा पावसाळ्यात म्हणजेच श्रावण-भाद्रपद महिन्यात येतो. या दिवसांत वातावरणात दमटपणा आणि गारवा वाढल्यामुळे संसर्गजन्य आजार, कफ, सर्दी आणि वातविकार मोठ्या प्रमाणात डोके वर काढतात. उष्ण गुणधर्माची सुंठ शरीरातील अतिरिक्त कफ आणि वात नियंत्रित ठेवण्यास मदत करते. ऋतूमानानुसार संपूर्ण समाजाला एक नैसर्गिक आणि गुणकारी आयुर्वेदिक औषध मिळावे, हाच या प्रसादामागील मुख्य उद्देश आहे.
हेही वाचा – ऐन सणासुदीत तुकाराम मुंढेंचा मोठा निर्णय! मिठाईवर आता फक्त शुद्ध चांदीचा वर्क, नेमकं काय म्हणाले?
समृद्ध घटकांनी युक्त सर्वोत्तम आयुर्वेदिक पाचक
सुंठवडा तयार करण्यासाठी खालील पौष्टिक घटकांचे एकत्रित मिश्रण वापरले जाते:
मुख्य घटक: सुंठ पावडर, किसलेले सुके खोबरे, खडीसाखर आणि खारीक पावडर.
आरोग्यदायी मसाले: धने, बडीशेप, वेलची, खसखस आणि ओवा.
सुकामेवा: काजू, बदाम आणि मनुक्यांचे बारीक तुकडे.
हे सर्व पदार्थ एकत्र बारीक करून तयार केलेला हा प्रसाद शरीराची प्रतिकारशक्ती वाढवण्यासाठी आणि हाडांना मजबूती देण्यासाठी उत्तम मानला जातो.
परंपरेसोबत जोडलेले आरोग्याचे वरदान
गोकुळाष्टमीला दिला जाणारा हा सुंठवडा केवळ देवाची पूजा किंवा अंधश्रद्धा नसून, पूर्वजांनी आखलेली एक शास्त्रशुद्ध योजना आहे. बाळंतीण मातेला ताकद देणारा आणि उपवास सोडताना शरीराला तात्काळ ताजंतवानं करणारा आणि ऊर्जा पुरवणारा हा सुंठवडा खऱ्या अर्थाने आरोग्यदायी अमृत ठरतो.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.