BRICS Summit 2026: ‘तंत्रज्ञान अन् खनिजांचा वापर शस्त्रासारखा करू नका’; ब्रिक्स परिषदेत पंतप्रधान मोदींचा महासत्तांना थेट इशारा

BRICS Summit 2026: नवी दिल्लीत आयोजित ब्रिक्स (BRICS) शिखर परिषदेच्या दुसऱ्या दिवशी, रविवारी (13 सप्टेंबर), पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी जागतिक पटलावर 'ग्लोबल साउथ'चा वाढता विश्वास आणि सर्वसमावेशक विकासावर भर दिला. जागतिक स्तरावर निर्माण होणाऱ्या विविध संकटांचा आणि भू-राजकीय तणावाचा थेट फटका सर्वसामान्य नागरिकांना बसत असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. ब्रिक्स समूहाने विकसनशील आणि आर्थिकदृष्ट्या मागास देशांच्या (ग्लोबल साउथ) हिताचे रक्षण करण्यासाठी तसेच त्यांच्या शाश्वत विकासाला गती देण्यासाठी एकत्र येऊन काम करण्याची गरज असल्याचे स्पष्ट करत यावर भर दिला.

तंत्रज्ञान आणि महत्त्वाच्या खनिजांच्या राजकीय वापराबाबत गंभीर चिंता
आपल्या भाषणात पंतप्रधान मोदी यांनी रणनीतिक आणि राजकीय दबाव आणण्यासाठी अत्याधुनिक तंत्रज्ञान तसेच क्रिटिकल मिनरल्सचा (महत्त्वाची खनिजे) शस्त्र म्हणून केला जाणारा वापर थांबवण्याचे आवाहन केले. या प्रकारच्या स्वार्थी कारवायांमुळे जागतिक समृद्धी आणि सामायिक प्रगतीच्या मार्गात मोठे अडथळे निर्माण होतात, अशी कडक टीका त्यांनी केली. चीनचे अध्यक्ष शी जिनपिंग, रशियाचे अध्यक्ष व्लादिमीर पुतिन, इराणचे अध्यक्ष मसूद पेजेशकियन, मलेशियाचे पंतप्रधान अनवर इब्राहिम आणि इंडोनेशियाचे अध्यक्ष प्राबोवो सुबियांतो यांच्यासारख्या प्रस्थापित जागतिक नेत्यांच्या उपस्थितीत त्यांनी हा स्पष्ट इशारा दिला.

संक्रामक रोगांच्या प्रतिबंधासाठी 'अर्ली वॉर्निंग सिस्टम'वर एकमत
कोरोना महामारी, हवामान बदल आणि पुरवठा साखळीतील अडथळ्यांमुळे आजच्या परस्पर जोडलेल्या जगात कोणतेही संकट एकाच प्रदेशापुरते मर्यादित राहत नाही, हे सिद्ध झाले आहे. यावर उपाय म्हणून ब्रिक्स देशांमध्ये संक्रामक रोगांचा प्रादुर्भाव रोखण्यासाठी आणि त्वरित माहिती मिळवण्यासाठी 'इंटीग्रेटेड अर्ली वॉर्निंग सिस्टम' (शुरुआती चेतावनी प्रणाली) विकसित करण्यावर सर्व देशांचे एकमत झाले असल्याचे पंतप्रधानांनी जाहीर केले. या यंत्रणेच्या माध्यमातून साथीच्या रोगांची माहिती एकत्रित करण्यासाठी विशेष मार्गदर्शक तत्त्वे (Guidelines) देखील तयार करण्यात आली आहेत.

हेही वाचा – BRICS च्या वाढत्या वर्चस्वामुळे अमेरिकेचे पित्त खवळले! भारतीय सोलर पॅनेलवर तब्बल 123 टक्के टॅरिफ लादण्याची तयारी

'ब्रिक्स इनक्यूबेटर नेटवर्क' आणि लॉजिस्टिक्स फ्रेमवर्कचा नवा आराखडा
भारताच्या अध्यक्षतेखालील ब्रिक्स परिषदेत लवचिकता, नवनिर्मिती, सहकार्य आणि शाश्वतता' या 4 प्रमुख स्तंभांवर भर देण्यात आला आहे. आंतरराष्ट्रीय पुरवठा साखळी अधिक मजबूत आणि पारदर्शक करण्यासाठी 'ब्रिक्स लॉजिस्टिक्स पुरवठा साखळी सहकार्य फ्रेमवर्क' अंतिम करण्यात आले आहे. याव्यतिरिक्त, नवोन्मेष क्षेत्राला प्रोत्साहन देण्यासाठी 'ब्रिक्स इनक्यूबेटर नेटवर्क'ची स्थापना केली जाईल, ज्यामुळे सदस्य देशांतील नवीन स्टार्टअप्सना मार्गदर्शन, तांत्रिक साहाय्य आणि भांडवली गुंतवणूक मिळवणे अधिक सुलभ होणार आहे.

ब्रिक्समध्ये वाढला 'ग्लोबल साउथ'चा विश्वास
आपल्या स्वतःच्या वैयक्तिक अनुभवाचा हवाला देत पंतप्रधान मोदी म्हणाले की, ब्रिक्स या आंतरराष्ट्रीय व्यासपीठावर लहान व विकसनशील देशांचा आत्मविश्वास मोठ्या प्रमाणात वाढला आहे. ब्रिक्समध्ये केवळ मोठ्या देशांचीच नव्हे, तर सर्व देशांची मते आणि समस्या गांभीर्याने ऐकून घेतल्या जातात. येथे केवळ धोरणे लादली जात नाहीत, तर सर्वांना सोबत घेऊन सर्वमान्य तोडगा काढला जातो, असे सांगत त्यांनी ब्रिक्सच्या सर्वसमावेशक कार्यपद्धतीचे कौतुक केले.

हेही वाचा – PM Modi in BRICS: 'आम्ही कोणाच्याही विरोधात नाही, पण एकाधिकारशाही…' पंतप्रधान मोदींचे महत्त्वाचे वक्तव्य, UNSC सुधारणांसाठी आग्रही भूमिका