वॉशिंग्टन: पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी मंगळवारी एक मोठा दावा करत आंतरराष्ट्रीय राजकारणात नव्या चर्चांना तोंड फोडले आहे. ट्रम्प यांच्या मते, इराणने अण्वस्त्रे विकसित न करण्याबाबत पूर्ण सहमती दर्शवली असून, तीन आठवड्यांपासून सुरू असलेल्या संघर्षात अमेरिकेने विजय मिळवल्याची घोषणा केली आहे. त्यांच्या या विधानामुळे जागतिक पातळीवर नव्या राजनैतिक समीकरणांबाबत चर्चा रंगू लागली आहे.
व्हाईट हाऊसमधील ओव्हल ऑफिसमध्ये पत्रकारांशी संवाद साधताना ट्रम्प यांनी सांगितले की, इराण सध्या समझोत्यासाठी तयार आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, अमेरिकेचे उपराष्ट्राध्यक्ष जेडी वॅन्स, परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो, मध्यपूर्वेचे विशेष दूत स्टीव विटकॉफ आणि ट्रम्प यांचे जावई जेरेड कुशनर हे या संभाव्य चर्चेचे नेतृत्व करत आहेत. ट्रम्प यांनी असेही सूचित केले की इराणच्या नेतृत्वात मोठे बदल झाले असून नव्या नेतृत्वाचा दृष्टिकोन पूर्वीपेक्षा वेगळा आहे.
ट्रम्प यांच्या दाव्यानुसार, इराणने स्ट्रेट ऑफ होर्मुझ संबंधित तेल आणि वायूविषयक एका महत्त्वाच्या निर्णयाद्वारे अमेरिकेला मोठा “धोरणात्मक फायदा” दिला आहे. जगातील ऊर्जा पुरवठ्यासाठी अत्यंत महत्त्वाच्या मानल्या जाणाऱ्या या समुद्री मार्गामुळे आंतरराष्ट्रीय व्यापार आणि ऊर्जा बाजारावर मोठा प्रभाव पडतो. त्यामुळे या संदर्भातील कोणताही निर्णय जागतिक राजकारणात महत्त्वाचा मानला जातो.
मात्र, काही दिवसांपूर्वीच ट्रम्प यांनी इराणला 48 तासांचा अल्टिमेटम देत कठोर इशारा दिला होता. त्यावेळी त्यांनी इराणच्या ऊर्जा प्रकल्पांवर हल्ला करण्याची शक्यता व्यक्त केली होती. पण 23 मार्च रोजी त्यांनी पुढील पाच दिवस इराणच्या ऊर्जा प्रकल्पांवर हल्ला न करण्याची घोषणा केली. विश्लेषकांच्या मते, ही घोषणा अंशतः युद्धविरामासारखीच मानली जात आहे.
दरम्यान, आंतरराष्ट्रीय तज्ज्ञ आणि जागतिक माध्यमे ट्रम्प यांच्या भूमिकेकडे संशयाने पाहत आहेत. काही विश्लेषकांच्या मते, इराणविषयी ट्रम्प यांच्या बदललेल्या सुरामागे रणनीतिक दबाव किंवा युद्धाच्या वाढत्या परिणामांची भीतीही कारणीभूत असू शकते. त्यामुळे त्यांच्या विधानामागील खरी राजनैतिक भूमिका काय आहे, याबाबत विविध स्तरांवर चर्चा सुरू आहे.
दुसरीकडे, इस्रायलचे पंतप्रधान बेंजामिन नेतन्याहू यांनी इराणविरुद्धची आक्रमक भूमिका कायम ठेवली आहे. तसेच इराणकडूनही माघार घेण्याचे कोणतेही स्पष्ट संकेत दिसत नाहीत. परिणामी, पश्चिम आशियातील तणाव अद्याप पूर्णपणे शमलेला नसून परिस्थिती पुढील काही दिवसांत कोणते वळण घेते, याकडे संपूर्ण जगाचे लक्ष लागले आहे.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.