Year Ender 2025: शाहरुख खानचा पहिला राष्ट्रीय पुरस्कार, तर आशीष बेंडे यांना सर्वोत्कृष्ट पदार्पण दिग्दर्शकाचा सन्मान; 2025 मध्ये चित्रपटसृष्टीतील कोण कोण ठरले राष्ट्रीय पुरस्काराचे मानकरी?
Year Ender 2025:भारतीय चित्रपटसृष्टीतील सर्वात प्रतिष्ठेचा आणि विश्वासार्ह मानला जाणारा सन्मान म्हणजे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार. 2025 मध्ये जाहीर झालेले 71वे राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार हे केवळ पुरस्कार वितरणापुरते मर्यादित न राहता, भारतीय सिनेमाच्या बदलत्या प्रवाहाचे, आशयप्रधान चित्रपटांच्या यशाचे आणि कलाकारांच्या दमदार अभिनयाचे प्रतीक ठरले आहेत. विशेषतः हिंदी आणि मराठी चित्रपटसृष्टीसाठी हे वर्ष ऐतिहासिक ठरले आहे.
यंदाच्या पुरस्कारांमध्ये व्यावसायिक यशासोबतच सामाजिक, शैक्षणिक आणि वास्तववादी विषयांवर आधारित चित्रपटांना प्राधान्य देण्यात आले. त्यामुळे राष्ट्रीय पुरस्कारांचा दर्जा आणि विश्वासार्हता अधिक ठळकपणे समोर आली आहे.
दादासाहेब फाळके पुरस्कार: मोहनलाल यांना सर्वोच्च जीवनगौरव
भारतीय सिनेमातील सर्वोच्च सन्मान असलेला दादासाहेब फाळके पुरस्कार 2025 यंदा ज्येष्ठ अभिनेते मोहनलाल यांना जाहीर झाला. मलयाळम चित्रपटसृष्टीतील या दिग्गज कलाकाराने चार दशकांहून अधिक काळ भारतीय सिनेमाला समृद्ध केले आहे.
मोहनलाल यांचे अभिनयातील योगदान केवळ मलयाळमपुरते मर्यादित नसून त्यांनी हिंदी, तमिळ, तेलुगू भाषांमध्येही आपली छाप सोडली आहे. नैसर्गिक अभिनय, विविधांगी भूमिका आणि प्रेक्षकांशी असलेली भावनिक नाळ यामुळे मोहनलाल यांना हा जीवनगौरव देण्यात आला आहे.
सर्वोत्कृष्ट चित्रपट : ‘12th फेल’चा राष्ट्रीय गौरव
‘12thफेल’ (हिंदी) या चित्रपटाला सर्वोत्कृष्ट फीचर फिल्म हा मानाचा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. ग्रामीण आणि मध्यमवर्गीय विद्यार्थ्यांच्या संघर्षावर आधारित हा चित्रपट प्रेक्षकांच्या मनाला थेट भिडणारा ठरला. यूपीएससीसारख्या कठीण परीक्षेच्या पार्श्वभूमीवर उभा राहिलेला हा चित्रपट केवळ यशस्वी होण्याची कथा सांगत नाही, तर अपयश, जिद्द, चिकाटी आणि आत्मविश्वास यांचे वास्तव चित्रण करतो. व्यावसायिक गाजावाजापेक्षा आशयाला महत्त्व देणाऱ्या या चित्रपटाने राष्ट्रीय पातळीवर मानांकन मिळवले.
सर्वोत्तम अभिनेता : शाहरुख खान आणि विक्रांत मेस्सी यांचा संयुक्त सन्मान
यंदाचा सर्वोत्तम अभिनेता (Best Actor) हा पुरस्कार दोन कलाकारांना संयुक्तरित्या देण्यात आला, आणि ही बाब ऐतिहासिक ठरली.
शाहरुख खान: ‘जवान’
‘जवान’ या चित्रपटातील भूमिकेसाठी शाहरुख खान यांना त्यांचा पहिला राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. व्यावसायिक सिनेमाचा बादशाह म्हणून ओळखल्या जाणाऱ्या शाहरुखने या चित्रपटात सामाजिक प्रश्नांवर आधारित एक सशक्त आणि गंभीर भूमिका साकारली.
विक्रांत मेस्सी: ‘12th फेल’
दुसरीकडे, विक्रांत मेस्सी यांनी ‘12th फेल’मध्ये साकारलेली सामान्य विद्यार्थ्याची भूमिका प्रेक्षक आणि समीक्षक दोघांनाही भावली. संयमी, नैसर्गिक आणि वास्तववादी अभिनयामुळे विक्रांत मेस्सी यांचे नाव राष्ट्रीय पुरस्काराच्या यादीत झळकले.
सर्वोत्तम अभिनेत्री : राणी मुखर्जी
‘मिसेस चॅटर्जी व्हर्सेस नॉर्वे’ या चित्रपटासाठी राणी मुखर्जी यांना सर्वोत्कृष्ट अभिनेत्री हा राष्ट्रीय पुरस्कार मिळाला. मातृत्व, न्यायव्यवस्था आणि स्त्रीच्या संघर्षावर आधारित या चित्रपटात राणी मुखर्जी यांनी केलेला अभिनय अत्यंत प्रभावी ठरला. भावनिक प्रसंग, न्यायालयीन लढाई आणि आईची तगमग या सर्व गोष्टी त्यांनी अत्यंत ताकदीने साकारल्या, ज्यामुळे हा पुरस्कार त्यांच्या नावावर शिक्कामोर्तब झाला.
हिंदी चित्रपटांसाठी विशेष सन्मान
सर्वोत्कृष्ट हिंदी चित्रपट : ‘कटहल- अ जॅकफ्रूट मिस्ट्री’
सामाजिक आणि विनोदी ढंगात मांडलेला ‘कटहल’ हा चित्रपट सर्वोत्कृष्ट हिंदी चित्रपट ठरला. साध्या घटनेभोवती उभ्या राहिलेल्या व्यवस्थेतील विसंगती या चित्रपटाने प्रभावीपणे मांडल्या.
लोकप्रिय मनोरंजनाचा पुरस्कार : ‘रॉकी और राणी की प्रेम कहानी’
व्यावसायिक सिनेमातही आशय असू शकतो हे सिद्ध करणाऱ्या ‘रॉकी और राणी की प्रेम कहानी’ या चित्रपटाला Best Popular Film Providing Wholesome Entertainment हा पुरस्कार मिळाला.
सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शन : सुदीप्तो सेन- ‘द केरला स्टोरी’
विवादांमध्ये राहिलेल्या पण दिग्दर्शनाच्या दृष्टीने ठळक ठरलेल्या ‘द केरला स्टोरी’ साठी सुदीप्तो सेन यांना सर्वोत्कृष्ट दिग्दर्शनाचा पुरस्कार देण्यात आला.
मराठी चित्रपटसृष्टीचा राष्ट्रीय पातळीवर दबदबा
सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट : ‘श्यामची आई’
मराठी साहित्य आणि संस्कृतीचा आत्मा असलेला ‘श्यामची आई’ हा चित्रपट सर्वोत्कृष्ट मराठी चित्रपट ठरला. आई-मुलाच्या नात्याची हृदयस्पर्शी कथा राष्ट्रीय स्तरावर गौरवली गेली.
सर्वोत्कृष्ट पदार्पण दिग्दर्शक: ‘आत्मपॅम्फलेट’
‘आत्मपॅम्फलेट’ या मराठी चित्रपटासाठी आशीष बेंडे यांना सर्वोत्कृष्ट पदार्पण दिग्दर्शकाचा पुरस्कार मिळाला. किशोरवयीन प्रेम, सामाजिक दबाव आणि आत्मशोध या विषयांवर आधारित हा चित्रपट विशेष चर्चेत राहिला.
सर्वोत्कृष्ट बालचित्रपट : ‘नाळ 2’
मराठी बालचित्रपट ‘नाळ 2’ ला राष्ट्रीय पुरस्कार मिळणे ही मराठी सिनेसृष्टीसाठी अभिमानाची बाब ठरली. ग्रामीण पार्श्वभूमीतील मुलांच्या भावविश्वाचे संवेदनशील चित्रण या चित्रपटात करण्यात आले आहे.
इतर भाषांतील विजेते
तेलुगू : ‘भगवंत केसरी’
तमिळ : ‘पार्किंग’
कन्नड : ‘कांदेलू- द रे ऑफ होप’
मल्याळम : ‘उल्लोझुक्कु’
आसामी : ‘रंगटापू 1982’
गुजराती : ‘वश’
बंगाली : ‘डीप फ्रिज’
या सर्व चित्रपटांनी आपल्या-आपल्या भाषिक सिनेमाला राष्ट्रीय ओळख मिळवून दिली.
सहाय्यक कलाकार आणि बालकलाकारांचा गौरव
सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेत्री
उर्वशी- ‘उल्लोझुक्कु’
जानकी बोडीवाला- ‘वश’
सर्वोत्तम सहाय्यक अभिनेता
विजयाराघवन- ‘पूलकलाम’
मुथुपेट्टई सोमू भास्कर- ‘पार्किंग’
सर्वोत्तम बालकलाकार
कबीर खंडारे- ‘जिप्सी’ (मराठी)
‘नाळ 2’ मधील बालकलाकार
राष्ट्रीय चित्रपट पुरस्कार 2025 हे केवळ कलाकारांचा सन्मान नसून, आशयप्रधान आणि वास्तववादी सिनेमाच्या विजयाचे प्रतीक आहेत. हिंदी आणि मराठी सिनेमाने यंदा राष्ट्रीय पातळीवर ठसा उमटवत, भारतीय चित्रपटसृष्टीचा दर्जा अधिक उंचावला आहे. हे पुरस्कार भविष्यातील दिग्दर्शक, लेखक आणि कलाकारांसाठी प्रेरणादायी ठरणार आहेत, यात शंका नाही.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.