S Jaishankar : भारताने इराणी जहाजाला का दिली कोची बंदरात एन्ट्री? डॉ. एस. जयशंकर यांनी ‘रायसीना डायलॉग’मध्ये मांडली स्पष्ट भूमिका

नवी दिल्ली: पश्चिम आशियातील वाढत्या तणावाच्या पार्श्वभूमीवर भारतीय महासागरात घडलेल्या एका संवेदनशील घटनेबाबत भारताचे परराष्ट्र मंत्री डॉ. एस. जयशंकर यांनी सविस्तर स्पष्टीकरण दिले आहे. रायसीना डायलॉग 2026 (Raisina Dialogue 2026) या आंतरराष्ट्रीय परिषदेत बोलताना त्यांनी अमेरिकेच्या कारवाईदरम्यान अडकलेल्या इराणी जहाजाच्या प्रकरणाचा उल्लेख केला. त्यांच्या मते, त्या जहाजाने परिस्थिती बदलल्यामुळे अनपेक्षितपणे संघर्षाच्या घटनांमध्ये स्वतः सापडले आणि ते “घटनांच्या चुकीच्या बाजूला” अडकले.

जयशंकर यांनी सांगितले की, इराणकडून भारताला संदेश प्राप्त झाला होता की त्यांच्या एका जहाजाला तांत्रिक अडचणी येत असून ते जवळच्या भारतीय बंदरात प्रवेश करण्याची परवानगी मागत आहे. त्या वेळी ते जहाज भारताच्या सागरी सीमेजवळ असल्याने परिस्थितीचा विचार करून भारताने 1 मार्च रोजी मानवतावादी दृष्टिकोनातून त्याला भारतीय बंदरात येण्याची परवानगी दिली. काही दिवसांच्या प्रवासानंतर ते जहाज कोची बंदरात सुरक्षितपणे दाखल झाले.

त्यांनी पुढे स्पष्ट केले की त्या जहाजावर अनेक तरुण कॅडेट्स होते. जहाज जेव्हा आपल्या मूळ प्रवासासाठी निघाले होते, तेव्हा परिस्थिती पूर्णपणे वेगळी होती. प्रत्यक्षात ते एका नौदल फ्लीट रिव्ह्यू कार्यक्रमात सहभागी होण्यासाठी मार्गस्थ झाले होते. मात्र दरम्यानच्या काळात पश्चिम आशियातील तणाव झपाट्याने वाढला आणि त्यामुळे ते जहाज अचानक निर्माण झालेल्या संघर्षजन्य वातावरणात अडकले.

हेही वाचा: Gurmeet Ram Rahim : पत्रकाराच्या मृत्यूप्रकरणात गुरमीत राम रहीमची निर्दोष मुक्तता, उच्च न्यायालयाचा निर्णय; मात्र तुरुंगातचं करावा लागणार मुक्काम

या संदर्भात त्यांनी श्रीलंकेत घडलेल्या एका वेगळ्या घटनेचाही उल्लेख केला. काही जहाजांनी त्या वेळी वेगवेगळे निर्णय घेतले होते आणि त्यापैकी एका जहाजाला दुर्दैवाने गंभीर परिणामांना सामोरे जावे लागले. भारताने मात्र या प्रकरणाकडे केवळ कायदेशीर किंवा सामरिक दृष्टिकोनातून न पाहता मानवतावादी दृष्टीकोनातून निर्णय घेतला. त्या परिस्थितीत घेतलेला निर्णय योग्य असल्याचे जयशंकर यांनी अधोरेखित केले.

सोशल मीडियावर या घटनेबाबत सुरू असलेल्या चर्चांवर प्रतिक्रिया देताना त्यांनी भारतीय महासागरातील सामरिक वास्तव समजून घेणे महत्त्वाचे असल्याचे नमूद केले. त्यांनी सांगितले की डिएगो गार्सिया या बेटावर अनेक दशकांपासून परदेशी सैन्य तळ अस्तित्वात आहे. त्याचप्रमाणे जिबूती येथेही या शतकाच्या सुरुवातीपासून विविध देशांचे लष्करी तळ उभे राहिले आहेत. तसेच श्रीलंकेतील हम्बनटोटा बंदराचा विकासही याच कालखंडात झाला.

या सर्व घडामोडींमुळे भारतीय महासागरातील भू-राजकीय समीकरणे अत्यंत गुंतागुंतीची बनली असल्याचे जयशंकर यांनी स्पष्ट केले. अशा परिस्थितीत भारताने आंतरराष्ट्रीय कायदा, मानवी मूल्ये आणि प्रादेशिक स्थैर्य या तिन्ही घटकांचा समतोल साधत निर्णय घेतल्याचे त्यांनी अधोरेखित केले.

हेही वाचा: Iran Earthquake: इराणमध्ये 4.1 रिश्टरचा भूकंप की भूमिगत अणू चाचणी? ‘बंदर अब्बास’ हादरल्याने जगभरातील गुप्तचर यंत्रणा सतर्क, नेमकं घडतंय काय?