Chandrayaan-4 Mission: मोठी बातमी! चांद्रयान मिशन-4 ला केंद्राची मंजुरी; 2027 ला मध्ये प्रक्षेपण, काय आहे इस्रोचा संपूर्ण रोडमॅप?

Chandrayaan-4 Mission: भारत अवकाश संशोधनाच्या नव्या युगात प्रवेश करणार आहे. इस्रोने आगामी दशकासाठी भव्य रोडमॅप सादर केला असून, चांद्रयान-4 मोहिमेला केंद्र सरकारने हिरवा कंदील दिला आहे. ही मोहीम चंद्रावरून नमुने पृथ्वीवर आणण्याचे उद्दिष्ट ठेवणारी अत्यंत जटिल मोहीम आहे. इस्रोचे अध्यक्ष व्ही. नारायणन यांनी पीटीआयला दिलेल्या मुलाखतीत ही महत्त्वपूर्ण माहिती दिली.

या आर्थिक वर्षात सात नवीन प्रक्षेपण

इस्रो आगामी महिन्यांत अनेक PSLV आणि GSLV मोहिमा, तसेच एक व्यावसायिक संप्रेषण उपग्रह लाँच करण्याच्या तयारीत आहे. नारायणन यांच्या म्हणण्यानुसार, इस्रो विज्ञान, तंत्रज्ञान आणि उद्योग क्षेत्राच्या क्षमतांमध्ये जलद विस्ताराच्या टप्प्यात आहे. वाढत्या मागणीमुळे इस्रो पुढील तीन वर्षांत उपग्रह उत्पादन क्षमता तिप्पट करणार आहे.

चांद्रयान-4 ला सरकारची मंजूरी  

इस्रो प्रमुखांनी सांगितले की, सरकारने चांद्रयान-4 मोहिमेला मान्यता दिली आहे, जी चंद्रावरून नमुने मिळवण्यासाठी एक जटिल मोहीम आहे. 2028 पर्यंत चांद्रयान-4 लाँच करण्याचे इस्रोचे उद्दिष्ट आहे. शिवाय, जपान एरोस्पेस एक्सप्लोरेशन एजन्सी (JAXA) च्या सहकार्याने चंद्र ध्रुवीय अन्वेषण कार्यक्रम (LUPEX) वर काम सुरू आहे. वाढत्या मोहिमेच्या मागण्या पूर्ण करण्यासाठी इस्रो पुढील तीन वर्षांत अंतराळयान उत्पादन तिप्पट करण्याचे उद्दिष्ट ठेवत आहे.

हेही वाचा – AI ची सुरूवात कशी झाली? संघर्षदेखील करावा लागला आणि…

2035 पर्यंत भारताचे स्वतःचे अंतराळ स्थानक

भारत 2035 पर्यंत स्वतःचे भारतीय अंतराळ स्थानक (Bharatiya Space Station) स्थापन करणार आहे. या स्थानकाचे पाच मॉड्यूल्स असतील. पहिले मॉड्यूल 2028 मध्येच कक्षेत तैनात केले जाणार आहे. भारत त्यामुळे अमेरिका आणि चीननंतर स्वतःचे स्थानक असलेला तिसरा देश ठरणार आहे.

गगनयान: 2027 मध्ये मानवयुक्त उड्डाण

गगनयान मिशनबाबत इस्रो प्रमुखांनी स्पष्ट केले की,  मानवरहित मोहिमेसाठी फक्त वेळेत बदल झाला आहे. ते म्हणाले, मी हे स्पष्ट करतो की मानवरहित मोहिमेचे लक्ष्य 2025 साठी होते. मानववाहक मोहिमेचे 2027 साठी नियोजन केले गेले होते आणि आजपर्यंत कोणताही बदल झालेला नाही. भारतीय अंतराळवीरांसह पहिल्या उड्डाणापूर्वी तीन मानवरहित चाचणी मोहिमा होतील. मानवरहित उड्डाणाचे वेळापत्रक थोडे बदलले असले तरी मानवी उड्डाण 2027 लाच होणार आहे.

हेही वाचा – New Android Phone: OnePlus 15 चे आज भारतात धडाकेबाज लॉन्चिंग; जबरदस्त फीचर्सची उधळण!

तथापी, पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी इस्रोला निर्देश दिले आहेत की, भारतीय अंतराळवीरांना 2040 पर्यंत चंद्रावर पाठवावे आणि त्यांना सुरक्षितपणे पृथ्वीवर परत आणावे. या निर्देशांमुळे भारत आता अमेरिका आणि चीनसोबत भविष्यातील चांद्रयानवीरांच्या स्पर्धेत स्पष्टपणे सामील झाला आहे. नारायणन म्हणाले की, जागतिक अवकाश अर्थव्यवस्थेत भारताचा वाटा सध्या सुमारे दोन टक्के आहे आणि इस्रो 2030 पर्यंत तो आठ टक्क्यांपर्यंत वाढवण्याच्या दिशेने काम करत आहे. ते म्हणाले की, भारताची अवकाश अर्थव्यवस्था सध्या सुमारे 8.2 अब्ज अमेरिकन डॉलर्स इतकी आहे. 2033 पर्यंत ती 44 अब्ज अमेरिकन डॉलर्सपर्यंत वाढण्याचा अंदाज आहे, तर जागतिक अवकाश अर्थव्यवस्था सध्या सुमारे 630 अब्ज अमेरिकन डॉलर्स आहे. 2035 पर्यंत ती 1.8 ट्रिलियन अमेरिकन डॉलर्सपर्यंत पोहोचू शकते.