Krishna Janmashtami 2026: जन्माष्टमीचा उपवास करताय? फळांपासून साबुदाण्यापर्यंत काय खावं, काय टाळावं? जाणून घ्या नियम

मुंबई: श्रीकृष्ण जन्माष्टमी हा भक्तिभावाने साजरा केला जाणारा महत्त्वाचा सण आहे. अनेक भाविक या दिवशी उपवास करून मध्यरात्री भगवान श्रीकृष्णाच्या जन्मानंतर पूजा करून व्रत सोडतात. मात्र प्रथमच जन्माष्टमीचा उपवास करणाऱ्यांच्या मनात "उपवासात नेमके काय खावे?" आणि "कोणते पदार्थ टाळावेत?" असे अनेक प्रश्न असतात. योग्य नियमांचे पालन करत उपवास केला, तर तो अधिक सात्त्विक आणि आरोग्यदायी ठरू शकतो.

जन्माष्टमीच्या उपवासात काय खाऊ शकता?

फलाहाराचा उपवास करत असाल, तर दिवसभर उपाशी राहण्याची गरज नसते. शरीराला ऊर्जा मिळण्यासाठी फळे, दूध आणि सुकामेवा यांचा आहारात समावेश करता येतो. केळी, सफरचंद, डाळिंब, नाशपाती यांसारखी हंगामी फळे उपवासासाठी योग्य मानली जातात.

सुकामेव्यामध्ये बदाम, काजू, मनुका आणि मखाणे खाऊ शकता. याशिवाय कुट्टू किंवा शिंगाड्याच्या पिठाच्या पुरी, पराठे किंवा हलवा तयार करून खाता येतो. सामकच्या तांदळाची खिचडी किंवा खीर हा देखील उपवासासाठी लोकप्रिय पर्याय आहे.

दूध, दही, लस्सी यांसारख्या दुग्धजन्य पदार्थांचे सेवनही करता येते. उपवासातील पदार्थ बनवताना साध्या मिठाऐवजी सेंधव मीठ (सेंधा नमक) वापरणे अधिक योग्य मानले जाते.

उपवासात कोणते पदार्थ टाळावेत?

जन्माष्टमीच्या व्रतादरम्यान काही पदार्थांपासून दूर राहण्याचा सल्ला दिला जातो. गहू, तांदूळ, डाळी, बेसन आणि रवा यांचा वापर टाळावा. तसेच कांदा, लसूण आणि इतर तामसिक पदार्थ खाणेही टाळावे.

अतितेलकट, मसालेदार आणि बाजारात मिळणारे पॅकेज्ड खाद्यपदार्थ खाण्यापेक्षा घरी तयार केलेले हलके आणि सात्त्विक फलाहारी पदार्थ अधिक चांगले मानले जातात.

व्रत कधी सोडावे?

यंदा 4 सप्टेंबर रोजी मध्यरात्री श्रीकृष्ण जन्मोत्सवानंतर पूजा केली जाईल. त्यानंतर अनेक भाविक चरणामृत, माखन-मिश्री आणि धण्याची पंजीरी यांचा प्रसाद ग्रहण करून व्रत सोडतात. काही वैष्णव परंपरेनुसार अष्टमी तिथी संपल्यानंतर दुसऱ्या दिवशी सकाळी पारण केले जाते.

उपवास करताना लक्षात ठेवा

• हंगामी फळे आणि सुकामेवा खा.

• दूध, दही आणि लस्सीचा आहारात समावेश करा.

• सेंधव मिठाचा वापर करा.

• कांदा, लसूण, गहू, डाळी आणि बेसन टाळा.

• अतितेलकट आणि पॅकेज्ड पदार्थांपासून दूर राहा.

 श्रद्धा आणि सात्त्विकतेसह योग्य आहाराचे पालन केल्यास जन्माष्टमीचा उपवास अधिक अर्थपूर्ण आणि आरोग्यदायी ठरू शकतो.