Middle East Conflict Impact: मध्यपूर्वेत वाढलेल्या तणावाचा परिणाम आता ऊर्जा क्षेत्रावर दिसू लागला असून त्याचे पडसाद भारतातही उमटण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. नैसर्गिक वायूच्या पुरवठ्याबाबत कतारने घेतलेल्या निर्णयामुळे भारतात CNG आणि PNGच्या किमती वाढण्याची भीती व्यक्त होत आहे. त्यामुळे भविष्यात वाहनांचा प्रवास आणि घरगुती गॅसचा खर्च वाढू शकतो, अशी चर्चा सुरू झाली आहे.
जागतिक स्तरावर वाढलेल्या संघर्षामुळे अनेक ऊर्जा प्रकल्पांवर परिणाम झाला आहे. कतारमधील मोठ्या एलएनजी प्रकल्पाच्या कामकाजावर परिणाम झाल्याची माहिती समोर आली आहे. या पार्श्वभूमीवर कतारने नैसर्गिक वायू पुरवठ्याबाबत ‘फोर्स मेज्योर’ जाहीर केला आहे. याचा अर्थ असा की, युद्ध किंवा अनपेक्षित परिस्थितीमुळे पुरवठा नियोजित प्रमाणात करता येणार नाही.
भारतासाठी हा मुद्दा महत्त्वाचा आहे, कारण देशाच्या नैसर्गिक वायू आयातीत कतारचा मोठा वाटा आहे. भारत दरवर्षी मोठ्या प्रमाणात एलएनजी आयात करतो आणि त्यातील जवळपास 40 टक्के हिस्सा कतारकडून येतो. हा गॅस वीज निर्मिती, खत उद्योग, तसेच CNG आणि PNGसारख्या वापरासाठी महत्त्वाचा मानला जातो.
ऊर्जा क्षेत्रातील काही कंपन्यांनी संभाव्य तुटवड्याबाबत आधीच खबरदारी घेण्यास सुरुवात केली आहे. गॅसची उपलब्धता मर्यादित राहू शकते, या शक्यतेमुळे उद्योगांना दिल्या जाणाऱ्या गॅस पुरवठ्यात कपात करण्यात येत असल्याची माहिती समोर येत आहे. त्यामुळे औद्योगिक क्षेत्रावर त्याचा परिणाम होण्याची शक्यता आहे.
CNGचा वापर मोठ्या प्रमाणावर वाहनांसाठी केला जातो. शहरांमध्ये टॅक्सी, रिक्षा आणि बसेस या मोठ्या प्रमाणावर CNGवर चालतात. जर गॅसचा पुरवठा कमी झाला किंवा आयात खर्च वाढला, तर त्याचा परिणाम थेट इंधनाच्या किमतींवर होऊ शकतो. त्यामुळे प्रवासाचा खर्च वाढण्याची शक्यता नाकारता येत नाही.
तसेच घरांमध्ये स्वयंपाकासाठी वापरला जाणारा PNG गॅसही महाग होण्याची शक्यता आहे. अनेक शहरांमध्ये पाइपलाइनद्वारे दिला जाणारा हा गॅस मोठ्या प्रमाणावर वापरला जातो. गॅस आयात महाग झाल्यास त्याचे दरही वाढू शकतात.
मध्यपूर्वेतील परिस्थितीमुळे समुद्री वाहतुकीवरही परिणाम झाला आहे. विशेषतः ‘होर्मुजची सामुद्रधुनी’ हा मार्ग सध्या संवेदनशील मानला जात आहे. या मार्गावरून मोठ्या प्रमाणावर कच्चे तेल आणि गॅसची वाहतूक होते. जर या मार्गावर अडथळे निर्माण झाले, तर जागतिक बाजारात ऊर्जा पुरवठा कमी होण्याची शक्यता असते.
पर्यायी पुरवठा मिळवण्यासाठी भारतातील काही कंपन्या आंतरराष्ट्रीय बाजारातून गॅस खरेदी करण्याचा विचार करत आहेत. मात्र स्पॉट मार्केटमध्ये गॅसच्या किमती जास्त असल्याने हा पर्याय आर्थिकदृष्ट्या खर्चिक ठरू शकतो.
एकूणच पाहता, मध्यपूर्वेतील परिस्थिती आणि ऊर्जा पुरवठ्यातील अनिश्चितता यामुळे भारतातील CNG आणि PNG बाजारावर परिणाम होण्याची शक्यता व्यक्त केली जात आहे. पुढील काही दिवसांत जागतिक घडामोडींचा या क्षेत्रावर नेमका किती परिणाम होतो, याकडे सर्वांचे लक्ष लागले आहे.
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.