Lindsay Clancy : अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनीही घेतली या केसच्या निर्णयाची दखल, कोण आहे लिंडसे क्लॅन्सी? चक्रावणाऱ्या गुन्ह्याच्या खटल्याची का होतेयं इतकी चर्चा?
मॅसॅच्युसेट्स : मॅसॅच्युसेट्समधील एका न्यायाधीशाने लिंडसे क्लॅन्सीवरील खून खटल्यात 'मिस्ट्रायल' (खटला रद्द) घोषित केला आहे. सुमारे आठवडाभर विचारविनिमय केल्यानंतर ज्युरींनी हे मान्य केले की, तिच्या तीन लहान मुलांच्या हत्येसाठी तिला गुन्हेगारीदृष्ट्या जबाबदार धरावे की नाही, यावर ते एकमताने निर्णय घेऊ शकणार नाहीत. क्लॅन्सीवरील खटल्याने अमेरिकन जनतेला आकर्षित केले आहे. त्यांच्यात तीव्र मतभेद निर्माण केले आहेत. इतकेच नव्हेतर अमेरिकेच्या राष्ट्राध्यक्षांनाही यावर भाष्य करावे लागले आहे.
खटला आणि क्लॅन्सीचे भविष्य आता अधांतरी राहिल्याने न्यायालयात अविश्वासाचे वातावरण होते. क्लॅन्सीच्या वकिलाने खटला रद्द होण्यापासून रोखण्यासाठी आणि निकाल देण्यास भाग पाडण्यासाठी एक अखेरचा प्रयत्न केला, जो अयशस्वी ठरला. या महिन्याच्या अखेरीस होणाऱ्या सुनावणीमुळे या प्रकरणात पुढे काय होणार हे निश्चित होऊ शकते. "या क्षणी, मी जाहीर करतो की ज्युरीमध्ये एकमत झालेले नाही, आणि मी खटला रद्द करत आहे," असे न्यायाधीश सुलिव्हन यांनी शुक्रवारी ज्युरीला सांगितले. अनेक आठवड्यांच्या साक्षीनंतर, क्लॅन्सीच्या भवितव्यावर जवळपास एक आठवडा विचारमंथन झाल्यावर आणि ज्युरीने तीन वेळा एकमत न झाल्याचे संकेत दिल्यानंतर त्यांनी ज्युरीला बरखास्त केले. मतभेदामुळे निर्माण झालेली कोंडी ज्याला 'हंग ज्युरी' म्हणून ओळखले जाते. याचा अर्थ असा नाही की, अभियोक्त्यांनी आपला खटला सिद्ध केला आहे. किंवा याचा अर्थ असाही नाही की, प्रतिवादी दोषी नाही. 29 सप्टेंबर रोजी सुनावणी निश्चित करण्यात आली होती. ज्यामध्ये सरकारी वकील या प्रकरणातील त्यांच्या पुढील कार्यवाहीची रूपरेषा मांडू शकणार होते.
दरम्यान, 36 वर्षीय माजी नर्स त्याच खुनाच्या आरोपाखाली तुरुंगातच राहील आणि सध्या ती ज्या मानसिक आरोग्य केंद्रात आहे. तिथेच तिचा मुक्काम कायम राहील. मॅसॅच्युसेट्समधील त्यांच्या घरात, तिची मुले कोरा (वय 5), डॉसन (वय 3) आणि कॅलन (आठ महिने) यांचा गळा दाबून खून केल्याप्रकरणी, क्लॅन्सीसोबत पुन्हा खटला चालवणे किंवा दोष कबुली करार करणे यासह, पुढे काय करायचे यावर सरकारी वकील अनेक पर्यायांमधून निर्णय घेऊ शकतात. मुलांची हत्या केल्यानंतर क्लॅन्सीने चाकूने स्वतःला कापून घेतले आणि आत्महत्या करण्याच्या प्रयत्नात दुसऱ्या मजल्यावरील खिडकीतून उडी मारली. ज्यामुळे तिला पक्षाघात झाला आहे. क्लॅन्सीने 2023 मध्ये मुलांची हत्या केल्याचे नाकारले नाही. परंतु प्रथम-श्रेणी हत्येच्या तीन आरोपांसाठी तिने स्वतःला निर्दोष घोषित केले आहे. तिच्या वकिलांनी असा युक्तिवाद केला की ती प्रसूतीनंतरच्या मनोविकृतीने ग्रस्त होती. तिला गुन्हेगारीदृष्ट्या जबाबदार धरले जाऊ नये.
ज्युरी क्लॅन्सीच्या भवितव्यावर विचारविनिमय करत असताना त्या गंभीर प्रकरणामुळे अनेक नाट्यमय घडामोडी घडल्या. शुक्रवारी, न्यायालयाचे कामकाज सुरू झाले तेव्हा क्लॅन्सीचे वकील केविन रेडिंग्टन यांनी पॅनेलमधील एका सदस्याला काढून टाकण्याचा आग्रह धरला. कारण एक दिवस आधी ज्युरीने एका चिठ्ठीत नमूद केले होते की, पॅनेलमधील एक सदस्य वाजवी शंकेवरील सूचनांचे पालन करत नव्हता. अमेरिकेच्या कायद्यानुसार, एखाद्या व्यक्तीला गुन्हेगार ठरवण्यासाठी, ज्युरीने "वाजवी शंकेच्या पलीकडे" एकमताने तो दोषी आहे, असे मानणे आवश्यक आहे.
हे पदनाम अमेरिकेच्या कायदेशीर प्रणालीतील सर्वात कठोर मानक आहे. यानुसार, आरोपी दोषी आहे हे सिद्ध करण्याची जबाबदारी सरकारवर असते, आरोपीवर स्वतःची निर्दोषता सिद्ध करण्याची नाही. न्यायाधीश सुलिव्हन यांनी विनंती नाकारली आणि ज्युरींना विचारविनिमय करण्यासाठी परत पाठवले. सुमारे एका तासानंतर ज्युरींनी परत येऊन सांगितले की, ते अजूनही कोणत्याही निर्णयावर पोहोचू शकलेले नाहीत. तेव्हाच न्यायाधीश सुलिव्हन म्हणाले की, खटला रद्द करण्याशिवाय त्यांच्याकडे दुसरा पर्याय नाही. रेडिंग्टनने तात्काळ तात्पुरती स्थगिती मागितली. जेणेकरून त्यांना मॅसॅच्युसेट्स सर्वोच्च न्यायालयीन न्यायालयात तातडीचे अपील दाखल करता येईल. दाखल केलेल्या याचिकेत, रेडिंग्टन यांनी राज्याच्या सर्वोच्च न्यायालयाला विनंती केली की, न्यायाधीशांना ज्युरीला विचारविनिमय सुरू ठेवण्यास भाग पाडण्याचा आदेश द्यावा. ज्या कथित मतभेद असलेल्या ज्युरी सदस्यामुळे कोंडी निर्माण झाली होती. त्याबद्दल न्यायाधीशांनी ज्युरीची चौकशी करावी.
राज्याच्या उच्च न्यायालयाने ही विनंती फेटाळल्याने खटला रद्द होण्याचा मार्ग मोकळा झाला. न्यायाधीशांनी निकाल अधिकृत केला तेव्हा क्लॅन्सी खिन्न दिसत होता. न्यायालयात आश्चर्यकारक शांतता होती. ती भावशून्य राहिली. पण तिचा वकील त्या निर्णयामुळे स्पष्टपणे अस्वस्थ दिसत होता. त्याने आपला विरोध कायम ठेवला आणि आग्रह धरला की, एका विरोध करणाऱ्या ज्युरी सदस्याला काढून टाकण्याचा अधिकार न्यायाधीशांना आहे. "दुर्दैवाने, ते सद्भावनेच्या मुद्द्यावर ठाम नाहीत," तो म्हणाला. रेडिंग्टन म्हणाले की, ते आणखी एक अर्ज दाखल करणार आहेत. ज्यामध्ये मूलतः खटला रद्द करण्याच्या निर्णयावर पुनर्विचार करण्याची विनंती केली आहे. हा मुद्दा या महिन्याच्या अखेरीस होणाऱ्या पुढील सुनावणीत उपस्थित होऊ शकतो. सहा आठवड्यांच्या न्यायालयीन कामकाजानंतर आणि सात दिवसांत 40 तासांहून अधिक काळ ज्युरींनी विचारविनिमय केल्यानंतर खटला रद्द झाला. "आज कोणताही निर्णय घेतला जाणार नाही," असे प्लायमाउथ काउंटीचे जिल्हा वकील टिमोथी क्रूझ यांनी शुक्रवारी या प्रकरणात पुढे काय होऊ शकते याबद्दल सांगितले.
नवीन खटला चालवायचा की नाही हे ठरवण्यासाठी ते त्यांच्या उर्वरित कायदेशीर टीमसोबत भेटतील, असे त्यांनी सांगितले. "वस्तुस्थिती अशी आहे की, लिंडसे क्लॅन्सीने तिच्या तीन मुलांची हत्या केली आणि पुराव्यांवरून असे दिसून आले की, जेव्हा तिने त्या हत्या केल्या तेव्हा तिच्या कृतींवर तिचे पूर्ण नियंत्रण होते," असे ते म्हणाले. शुक्रवारी न्यायालयाबाहेर, रेडिंग्टन म्हणाले की, जर एकाने विरोध केला नसता, तर 12 पैकी 11 ज्युरींनी क्लॅन्सीच्या बाजूने निकाल दिला असता, असा त्यांचा विश्वास होता. परंतु ज्युरीच्या कोणत्याही सदस्याने कोणती भूमिका घेतली किंवा विचारविनिमय कक्षात नेमकी कोणती चर्चा झाली, हे अद्याप अस्पष्ट आहे.
अनेक आठवडे या प्रकरणामुळे संपूर्ण देश हादरला होता. प्रसूतीनंतरच्या मनोविकृतीच्या विषयावर चर्चा सुरू झाली. कुटुंबीय आणि तज्ज्ञ साक्ष देत असताना, अनेकांनी खटल्याचे थेट प्रक्षेपण पाहिले. दररोज, 200 हून अधिक माध्यम प्रतिनिधी न्यायालयात गर्दी करत होते. वेगवेगळ्या संख्येचे समर्थकांचे गट अनेकदा बाहेर जमत होते. या प्रकरणाला मिळालेल्या व्यापक प्रसिद्धीमुळे शुक्रवारी अमेरिकेचे अध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनीही प्रतिक्रिया दिली. या प्रकरणाला "एक भयानक शोकांतिका" म्हटले. "तिने एक भयंकर, अतिशय भयंकर कृत्य केले आहे. यापेक्षा वाईट काही असू शकत नाही," असे ते व्हाईट हाऊसमध्ये म्हणाले. "माझा अंदाज आहे की आणखी एक खटला चालवला जाईल." "पण त्याची किंमत काय असेल हे तुम्हाला कळेल," ट्रम्प पुढे म्हणाले. "त्याची किंमत मोजावीच लागेल."
जय महाराष्ट्र न्यूजवर ताज्या बातम्या आणि ब्रेकिंग न्यूज वाचा. अधिक माहितीसाठी भारताच्या बातम्या ब्राउझ करा.